|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.232. अध्यायः 232
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
परमेश्वरेणि पार्वतींप्रति सुकृतस्य त्रेधा विभजनेन तल्लक्षणादिकथनम्॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
महेश्वर उवाच।
विधानं सुकृतस्यापि भूयः शृणु शुचिस्मिते।
प्रोच्यते तत्त्रिधा देवि सुकृतं च समासतः॥ 13-232-1(90530)
यदौपरमिकं चैव सुकृतं निरुपद्रवम्।
तथैव सोपकरणं तावता सुकृतं विदुः॥ 13-232-2(90531)
निवृत्तिः पापकर्मभ्यस्तदौपरमिकं प्रिये।
मनोवाक्कायजा दोषाः शृणु मे वर्जनाच्छुभम्॥ 13-232-3(90532)
त्रैविध्यदोषोपरमे यस्तु दोषव्यपेक्षया।
स हि प्राप्नोति सकलं सर्वदुष्कृतवर्जनात्॥ 13-232-4(90533)
प्रथमं वर्जयेद्दोषान्युगपत्पृथगेव वा।
तथा धर्ममवाप्नोति दोषत्यागो हि दुष्करः।
दोषसाकल्यसंत्यागान्मुनिर्भवति मानवः॥ 13-232-5(90534)
सौकर्यं पस्य धर्मस्य कार्यारम्भादृतेऽपि च।
आत्मा च लब्धोपरमो लभन्ते सुकृतं परम्॥ 13-232-6(90535)
अहो नृशंसाः पच्यन्ते मानुषाः स्वल्पबुद्धयः।
एतादृशं न बुध्यन्ते आत्माधीनं न निर्व्यथाः॥ 13-232-7(90536)
दुष्कृतत्यागमात्रेण पदमूर्ध्वं हि लभ्यते॥ 13-232-8(90537)
पापभीरुत्वमात्रेण दोषाणां परिवर्जनात्।
सुशोभनो भवेद्देवि क्रजुर्धर्मव्यपेक्षया।
इत्यौपरमिकं देवि कथितं सुकृतं तव॥ 13-232-9(90538)
श्रुत्वा च वृद्धसंयोगादिन्द्रियाणां च निग्रहात्।
सन्तोषाच्च धृतेश्चैव शक्यते दोषवर्जनम्॥ 13-232-10(90539)
तदेव धर्ममित्याहुर्दोषसंयमनं प्रिये।
यमधर्मेण धर्मोस्ति नान्यः शुभतरः प्रिये।
यमधर्मेण यतयः प्राप्नुवन्त्युत्तमां गतिम्॥ 13-232-11(90540)
ईश्वराणां प्रभवतां दरिद्राणां च वै नृणाम्।
सफलो दोषसंत्यागो दानादपि शुभादपि॥ 13-232-12(90541)
तपो दानं महादेवि दोषमल्पं हि निर्भरेत्।
सुकृतं यामिकं चोक्तं वक्ष्ये निरुपसाधनम्॥ 13-232-13(90542)
सुखाभिसन्धिर्लोकानां सत्यं शौचमथार्जवम्।
व्रतोपवासः प्रीतिश्च ब्रह्मचर्यं दमः शमः॥ 13-232-14(90543)
एवमादि शुभं कर्म सुकृतं नियमाश्रितम्।
शृणु तेषां विशेषांश्च कीर्तयिष्यामि भामिनि॥ 13-232-15(90544)
सत्यं स्वर्गस्य सोपानं पारावारस्य नौरिव।
नास्ति सत्यात्परं दानं नास्ति सत्यात्परं तपः॥ 13-232-16(90545)
यथा श्रुतं यथा दृष्टमात्मना यद्यथा कृतम्।
तथा तस्याविकारेण वचनं सत्यलक्षणम्॥ 13-232-17(90546)
यच्छलेनाभिसंयुक्तं सत्यरूपं मृषैव तत्।
सत्यमेव प्रवक्तव्यं पारावर्यं विजानता॥ 13-232-18(90547)
दीर्घायुश्च भवेत्सत्यात्कुलसन्तानपालकः।
लोकसंस्थितिपालश्च भवेत्सत्येन मानवः॥ 13-232-19(90548)
उमोवाच। 13-232-20x(7628)
कथं सन्धारयन्मर्त्यो व्रतं शुभमवाप्नुयात्॥ 13-232-20(90549)
महेश्वर उवाच। 13-232-21x(7629)
पूर्वमुक्तं तु यत्पापं मनोवाक्कायकर्मभिः।
व्रतवत्तस्य संत्यागस्तपोव्रतमिति स्मृतम्॥ 13-232-21(90550)
त्याज्यं वा यदि वा जोष्यमव्रतेनि वृथा चरन्।
तथा फलं न लभते तस्माद्धर्मं वृथा चरेत्॥ 13-232-22(90551)
शुद्धकायो नरो भूत्वा स्नात्वा तीर्थ यथाविधि।
पञ्चभूतानि चन्द्रार्कौ संध्ये धर्मयमौ पितॄन्॥ 13-232-23(90552)
आत्मनैव तथाऽऽत्मानं निवेद्य व्रतवच्चरेत्।
व्रतमामरणाद्वाऽपि कालच्छेदेन वा हरेत्॥ 13-232-24(90553)
शाकादिषु व्रतं कुर्यात्तथा पुष्पफलादिषु।
ब्रह्मचर्यव्रतं कुर्यादुपवासव्रतं तथा॥ 13-232-25(90554)
एवमन्येषु बहुषु व्रतं कार्यं हितैषिणा।
व्रतभङ्गो यथा न स्याद्रक्षितव्यं तथा बुधैः।
व्रतभङ्गे महत्पापमिति विद्धि शुभेक्षणे॥ 13-232-26(90555)
औषधार्थं यदज्ञानाद्गुरूणां वचनादपि।
अनुग्रहार्थं बन्धूनां व्रतभङ्गो न दुष्यते॥ 13-232-27(90556)
व्रतापवर्गकाले तु दैवब्राह्मणपूजनम्।
नरेण तु यथा विद्धि कार्यसिद्धिं यथाऽऽप्तुयात्॥ 13-232-28(90557)
उमोवाच। 13-232-29x(7630)
कथं शौचविधिस्तत्र तन्मे शंसितुमर्हसि॥ 13-232-29(90558)
महेश्वर उवाच। 13-232-30x(7631)
बाह्ममाभ्यन्तरं चेति द्विविधं शौचमिष्यते।
मानसं सुकृतं यत्तच्छौचमाभ्यन्तरं स्मृतम्॥ 13-232-30(90559)
सदाऽऽहारविशुद्धिश्च कायप्रक्षालनं च यत्।
बाह्यशौचं भवेदेतत्तथैवाचमनादिना॥ 13-232-31(90560)
मृच्चैव शुद्धदेशस्था गोशकृन्मूत्रमेव च।
द्रव्याणि गन्धयुक्तानि यानि पुष्टिकराणि च।
एतैः सम्मार्जयेत्कायमम्भसा च पुनः पुनः॥ 13-232-32(90561)
अक्षोभ्यं यत्प्रकीर्णं च नित्यस्रोतं च यज्जलम्।
प्रायशस्तादृशे मज्जेदन्यथा च विवर्जयेत्॥ 13-232-33(90562)
त्रिस्त्रिराचमनं श्रेष्ठं निष्फेनैर्निर्मलैर्जलैः।
तथा विण्मूत्रयोः शुद्धिरद्भिर्बहुमृदा भवेत्।
तथैव जलसंशुद्धिर्यत्संशुद्धं तु संस्पृशेत्॥ 13-232-34(90563)
शकृता भूमिशुद्धिः स्याल्लौहानां भस्मना स्मृतम्।
तक्षणं घर्षणं चैव दारवाणां विशोधनम्॥ 13-232-35(90564)
दहनं मृण्मयानां च मर्त्यानां कृच्छ्रधारणम्।
शेषाणां देवि सर्वेषामातपेन जलेन च।
ब्राह्मणानां च वाक्येन सदा संशोधनं भवेत्॥ 13-232-36(90565)
अदृष्टमद्भिर्निर्णिक्तं यच्च वाचा प्रशस्यते।
एवमापदि संशुद्धिरेवं शौचं विधीयते। 13-232-37(90566)
उमोवाच। 13-232-38x(7632)
आहारशुद्धिस्तु कथं देवदेव महेश्वर॥ 13-232-38(90567)
महेश्वर उवाच। 13-232-39x(7633)
अमांसमद्यमक्लेद्यमपर्युषितमेव च।
अतिकट्वम्ललवणहनं च शुभगन्धि च॥ 13-232-39(90568)
क्रिमिकेशमलैर्हीनं संवृतं शुद्धदर्शम्।
एवंविधं सदाहार्यं देवब्राह्मणसात्कृतम्॥ 13-232-40(90569)
श्रुतमित्येव तज्ज्ञेयमन्यथा मन्यसेऽशुभम्।
ग्राम्यादारण्यकैः सिद्धं श्रेष्ठमित्यवधारय॥ 13-232-41(90570)
अतिमात्रगृहीतात्तु अल्पदत्तं भवेच्छुचि।
यज्ञशेषं हविःशेषं पितृशेषं च निर्मलम्।
इति ते कथितं देवि भूयः किं श्रोतुमिच्छसि॥ ॥ 13-232-42(90571)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि द्वात्रिंशदधिकद्विशततमोऽध्यायः॥ 232 ॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|